فصلنامه تمدن حقوقی

فصلنامه تمدن حقوقی

انتقال دعاوی در نظام حقوقی ایران با تأکید بر مقررات و ماده‌های منتخب قانون ثبت اسناد و املاک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت اله آملی، آمل، ایران
10.22034/lc.2026.572950.1734
چکیده
انتقال دعاوی به‌عنوان یکی از نهادهای کمتر تبیین‌شده در قانون آیین دادرسی مدنی و قانون ثبت اسناد و املاک ایران، ناظر بر وضعیتی است که در آن، ذی‌نفع دعوا در جریان رسیدگی یا پیش از آن، جایگاه خود را به شخص دیگری منتقل می‌کند. این مفهوم اگرچه در ظاهر به انتقال حق نزدیک است، اما از حیث ماهیت، آثار و الزامات شکلی، به‌ویژه در ارتباط با اسناد رسمی و مقررات قانون ثبت اسناد و املاک، تفاوت‌های بنیادینی با آن دارد. قانون ثبت اسناد و املاک با تأکید بر نقش ثبت رسمی و آثار آن نسبت به اشخاص ثالث، تأثیر مستقیمی بر امکان، اعتبار و آثار انتقال دعاوی مرتبط با اموال ثبت‌ شده دارد. هدف این پژوهش، تبیین مفهوم انتقال دعاوی و بررسی جایگاه آن در نظام حقوقی ایران با تمرکز بر مقررات و ماده های منتخب قانون ثبت اسناد و املاک و تحلیل آثار حقوقی و عملی آن در فرایند دادرسی است. پرسش اصلی پژوهش آن است که مقررات قانون ثبت اسناد و املاک چه نقشی در قابلیت انتقال دعاوی و آثار آن بر اصحاب دعوا و جریان رسیدگی ایفاء می‌کند؟ روش تحقیق به‌صورت توصیفیتحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعه منابع کتابخانه‌ای، تحلیل ماده های قانونی و بررسی رویه قضایی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که هرچند قانون ثبت اسناد و املاک به‌طور مستقیم به انتقال دعاوی نپرداخته، اما الزامات مربوط به ثبت رسمی، به‌ویژه در دعاوی مرتبط با اموال غیرمنقول، نقش تعیین‌کننده‌ای در اعتبار و آثار انتقال دعوا دارد و بی‌توجهی به آن می‌تواند موجب بروز تعارضات شکلی و اطاله دادرسی شود. در نهایت، پژوهش نتیجه می‌گیرد که تبیین دقیق‌تر جایگاه انتقال دعاوی و هماهنگی مقررات آیین دادرسی مدنی با قانون ثبت اسناد و املاک، ضرورتی انکارناپذیر در راستای تأمین امنیت حقوقی و انسجام رویه قضایی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Transfer of Lawsuits in the Iranian Legal System with Emphasis on Selected Provisions of the Deeds and Real Estate Registration Law

نویسنده English

Amirreza Alitabar
Master of Science in Private Law, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ayatollah Amoli Branch, Amol, Iran
چکیده English

The transfer of lawsuits, as one of the less-explored institutions in Iranian procedural law and registration law, refers to a situation in which the beneficiary of a lawsuit transfers their position in the proceedings or prior to them to another person. Although this concept appears similar to the transfer of a right, it fundamentally differs in terms of its nature, effects, and formal requirements, especially in connection with official documents and the provisions of the Deeds and Real Estate Registration Law. The registration law, by emphasizing the role of official registration and its effects on third parties, directly impacts the possibility, validity, and consequences of transferring lawsuits related to registered properties. The aim of this study is to clarify the concept of lawsuit transfer and examine its status within the Iranian legal system, focusing on selected provisions of the Deeds and Real Estate Registration Law, while analyzing its legal and practical effects in the judicial process. The main research question is: What role do the provisions of the registration law play in the transferability of lawsuits and their effects on the parties and the course of proceedings? The research methodology is descriptive–analytical, utilizing library research, analysis of statutory provisions, and review of judicial precedents. The findings indicate that although the registration law does not directly address the transfer of lawsuits, the requirements regarding official registration particularly in disputes concerning immovable property play a decisive role in the validity and consequences of such transfers, and neglecting these requirements may result in procedural conflicts and prolongation of proceedings. Ultimately, the study concludes that a more precise clarification of the status of lawsuit transfer and harmonization of procedural regulations with the registration law is an undeniable necessity to ensure legal security and coherence in judicial practice.

کلیدواژه‌ها English

Transfer of Lawsuits
Transfer of Rights
Deeds and Real Estate Registration Law
Official Document
Judicial Precedents