فصلنامه تمدن حقوقی

فصلنامه تمدن حقوقی

بررسی ماهیت حقوقی قرارداد ساخت، اجاره و انتقال (بی.ال.تی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
10.22034/lc.2025.552342.1700
چکیده
قرارداد ساخت، اجاره و انتقال بی.ال.تی یکی از اشکال مشارکت عمومی-خصوصی در اجرای طرح‌های زیربنایی و پروژه‌های عظیم زیرساختی است. در این نوع قرارداد، پروژه‌ای با اخذ مجوز از دولت توسط شرکت خصوصی احداث شده و پس از تکمیل، برای مدت معین طبق مفاد قرارداد به دولت اجاره داده می‌شود. در پایان مدت اجاره، مالکیت پروژه به دولت طرف قرارداد منتقل می‌گردد. از آن جا که ماهیت این نوع قرارداد در قوانین داخلی مشخص نشده است، در مورد قالب حقوقی آن اختلاف نظر وجود دارد. هدف این پژوهش، تبیین ماهیت حقوقی قرارداد بی.ال.تی و تعیین جایگاه آن در نظام حقوقی ایران است. پرسش اصلی این است که آیا این قرارداد را می‌توان در قالب یکی از عقود معین گنجاند یا باید آن را به عنوان عقدی مستقل تفسیر کرد؟ روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی نهادهای مشابه در حقوق ایران از جمله اجاره به شرط تملیک است. در نهایت، در بررسی ماهیت این قرارداد، مشخص شده است که بی.ال.تی عقدی معین است که شرایط جزئی تعیینی آن تابع ماده دهم قانون مدنی است. همچنین در تطبیق با نهادهایی همچون اجاره به شرط تملیک، هرچند شباهت‌هایی وجود دارد، اما تفاوت‌هایی نیز وجود دارد که مانع می‌شود تا این قرارداد در این قالب‌ها قرار داده شود. با توجه به ماهیت چندگانه این قرارداد که ترکیبی از چند عقد معین در جهت تحقق هدف واحد است، نتیجه گرفته شده است که بی.ال.تی عقدی مختلط است و باید به عنوان ترکیبی از عقود معین تفسیر شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Examination of the Legal Nature of Build-Lease-Transfer (BLT) Contract

نویسنده English

Ali Zarei Jalalabadi
Master's student in Private Law, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
چکیده English

The Build–Lease–Transfer (BLT) contract is a form of public–private partnership (PPP) used in implementing major infrastructure projects. In this arrangement, a private company constructs a project with government authorization and, after completion, leases it to the government for a specified period. At the end of the lease term, ownership is transferred to the government. Since the legal nature of such contracts is not clearly defined in Iranian law, their legal framework remains debated. This study aims to clarify the legal nature of the BLT contract and determine its place within the Iranian legal system. The main question is whether it can be classified as a nominate contract under civil law or should be regarded as an independent one. The research uses a descriptive–analytical method and a comparative approach, focusing on similar institutions such as the “lease with ownership condition.” Findings indicate that the BLT contract is governed by Article 10 of the Civil Code. Although it shares similarities with contracts like lease with ownership condition, key differences prevent it from fitting entirely into those frameworks. Given its composite nature combining several nominate contracts toward a single goal it is concluded that the BLT contract is a mixed contract that should be interpreted accordingly.

کلیدواژه‌ها English

(BLT) Contract
Legal Nature
Legal Framework
Lease-to-Own Agreement