دکتر یاسر شاکری ssssf200@vatanmail.ir orcid 0000-0001-7732-8125 فصلنامه تمدن حقوقی ۲۷۸۳-۱۸۴۱ 8 26 2026 02 20 An Analysis of the Principle of Proportionality Between Crime and Punishment in the Structure of the International Criminal Court واکاوی اصل تناسب میان جرم و مجازات در ساختار دیوان کیفری بین‌المللی 249 268 238741 10.22034/lc.2026.567747.1724 FA حسن پیرفلک لسکوکلایه کارشناس ارشد حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران (نویسنده مسئول) طیبه قدرتی سیاهمزگی استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران 0000-0001-7472-9484 Journal Article 2025 12 21 The principle of proportionality between crime and punishment constitutes one of the fundamental pillars of criminal justice and occupies a central position within the system of international criminal law, particularly in the practice of the International Criminal Court. This principle requires that the penal response to criminal conduct correspond to the gravity, nature, and consequences of the committed offense, while simultaneously respecting human dignity and the fundamental rights of the accused. The present study focuses on crimes such as genocide, crimes against humanity, and war crimes, and examines how the principle of proportionality is realized in the process of determining and enforcing punishments in the jurisprudence of the International Criminal Court. In this context, the study analyzes the criteria influencing the assessment of proportionality, including the degree of participation of the offender, aggravating and mitigating circumstances, the purposes of punishment, and humanitarian considerations<span dir="RTL" lang="FA">.</span>The research also addresses the legal, political, and structural challenges affecting the full implementation of the principle of proportionality, such as the abolition of the death penalty within the ICC system, the dependence of enforcement on state cooperation, the diversity of domestic legal systems, and the impact of political considerations on the functioning of international criminal justice. The findings indicate that although the International Criminal Court emphasizes the principle of proportionality at the normative level, its practical implementation faces certain limitations that may affect the effectiveness and legitimacy of its judgments<span dir="RTL" lang="FA">.</span> The research methodology adopted in this article is descriptive–analytical. Accordingly, the relevant concepts, theoretical foundations, and legal frameworks concerning the principle of proportionality are first described on the basis of international legal instruments and the Statute of the International Criminal Court. Subsequently, through content analysis of judicial practice, issued judgments, and doctrinal views in international criminal law, the manner of implementation and the practical challenges of this principle are critically examined. Data have been collected through library-based research, including the study of legal documents, treaties, judicial decisions, and authoritative academic sources<span dir="RTL" lang="FA">.</span><br><br><br> <span lang="FA">اصل تناسب میان جرم و مجازات به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین عدالت کیفری، در نظام حقوق کیفری بین‌المللی و به‌ویژه در عملکرد دیوان کیفری بین‌المللی جایگاهی اساسی دارد. این اصل اقتضاء می‌کند که واکنش کیفری نسبت به رفتار مجرمانه، با شدت، ماهیت و آثار جرم ارتکابی هم‌خوان بوده و در عین حال، کرامت انسانی و حقوق بنیادین متهم نیز مورد احترام قرار گیرد. پژوهش حاضر با تمرکز بر جرائمی نظیر نسل‌کشی، جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی، به بررسی نحوه تحقق اصل تناسب در فرآیند تعیین و اجرای مجازات‌ها در رویه دیوان کیفری بین‌المللی می‌پردازد. در این چهارچوب، معیارهای مؤثر بر سنجش تناسب از جمله درجه مشارکت مرتکب، اوضاع و احوال مشدده و مخففه، اهداف مجازات و ملاحظات انسانی مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین، چالش‌های حقوقی، سیاسی و ساختاری مؤثر بر اجرای کامل اصل تناسب، از جمله حذف مجازات اعدام از نظام کیفری دیوان کیفری بین‌المللی، وابستگی اجرای احکام به همکاری دولت‌ها، تنوع نظام‌های حقوقی ملی و تأثیر ملاحظات سیاسی بر کارکرد عدالت کیفری بین‌المللی بررسی شده است. یافته‌های پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی صورت پذیرفته است نشان می‌دهند که اگرچه دیوان کیفری بین‌المللی در سطح هنجاری بر اصل تناسب تأکید دارد، اما در مقام اجرا با محدودیت‌هایی مواجه است که می‌تواند بر میزان کارآمدی و مشروعیت احکام صادره اثرگذار باشد. </span> https://www.pzhfars.ir/article_238741_91e9c59539869c4849886b46f57a70c2.pdf