ارزیابی فقهی-حقوقی تعدد واقعی در حدود، قصاص و دیات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران

2 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه مفید قم، قم، ایران (نویسنده مسئول)

3 طلبه دروس خارج حوزه علمیه قم، دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم ‌شناسی، دانشگاه تهران، پردیس بین‌المللی ارس، ارس، ایران

10.22034/lc.2022.157186

چکیده

اصولا، تعدد جرم توسط بزهکارانی که دارای حالت خطرناک هستند، رخ می‌دهد. در نتیجه لازم است تا این موضوع به صورت ویژه‌ بررسی گردد. در نظام جزای ایران، مبحث تعدد جرم (خصوصا تعدد مادی) با تغییرات زیادی مواجه بوده تا آنجایی که مقنن با تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب  1392 و بعد از آن در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، مصوب ۱۳۹۹ شکل نوینی به این مباحث داده است که این تغییرات محسوس نگارندگان را با مسئله ­ای چالش برانگیز مواجه نموده است؛ سؤالی که وجود دارد این است که تعدد مادی جرم (حدود، قصاص و دیات) از منظر فقه و قوانین کیفری ایران شامل چه شاخه‌ و مباحثی است؟ وفق پیشینه فقهی، مباحث تداخل و عدم تداخل اسباب و مسببات و نظریه جب و دیدگاه‌های مذاهب خمسه در این زمینه قابل طرح و ارزیابی است. از نگاه حقوق کیفری ایران، مواردی از قبیل ماده ۱۳۲ قانون مجازات اسلامی و استثنائات مندرج در تبصره‌های آن، نحوه اجرای مجازات حدی در فرض تعدد جرایم حدی و... جزو مباحث اصلی این موضوع است که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش به شیوه کتابخانه‌ای، به صورت توصیفی-تحلیلی نگارش شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential-Legal Evaluation of the Real Plurality in the Limits, Retribution and Diat

نویسندگان [English]

  • Ali Mohammadi Jurkoye 1
  • Ahmadreza Emtehani 2
  • Javad Naderi ooj Boghzi 3
1 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Law, Research Institute of Islamic Culture and Thought, Qom, Iran
2 Master of Criminal Law and Criminology, Mofid University of Qom, Qom, Iran (Corresponding Author(
3 Student outside Qom seminary, PhD student in Criminal Law and Criminology, University of Tehran, Aras International Campus, Aras, Iran
چکیده [English]

Basically, multiple crimes are committed by criminals who have a dangerous state. As a result, it is necessary to examine this issue in a special way. In Iran's penal system, the subject of multiplicity of crimes (especially material multiplicity) has faced many changes to the extent that the legislator has given a new form to these issues by approving the Islamic Penal Law approved in 2013 and then in the Law on Reducing the Punishment of Imprisonment, approved in 2019. These noticeable changes have faced the writers with a challenging problem; The question that exists is that the material multiplicity of crime (limits, retribution and diat) from the perspective of Iranian jurisprudence and criminal laws includes what branches and topics? According to the jurisprudential background, the issues of interference and non-interference of causes and causes and the theory of Jab and the viewpoints of Khamsa religions can be proposed and evaluated in this field. From the point of view of Iranian criminal law, cases such as Article 132 of the Islamic Penal Code and the exceptions contained in its notes, the manner of implementing maximum punishment in the assumption of multiple maximum crimes, etc., are among the main topics of this issue that have been examined in this article. This research is written in a descriptive-analytical way in a library style.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multiplicity of Actual Crimes
  • Jurisprudence
  • Criminal Law
  • Limits
  • Retribution
  • Diat