اعتبار امر مختوم در دعاوی مدنی و کیفری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ایلام، ایلام، ایران (نویسنده مسئول)

2 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمین، خمین، ایران

3 کارشناس ارشد فقه و حقوق جزا، دانشگاه غیرانتفاعی ادیب مازندران، مازندران، ایران

10.22034/lc.2022.153419

چکیده

اعتبار امر مختوم در کلیه دعاوی حقوقی و کیفری از اهمیت اساسی برخوردار می‌باشد، به طوری که هرگاه دعوایی در دادگستری مطرح و به صدور رأی قطعی منتهی شد طرح مجدد آن قابل استماع نمی‌باشد. به بیان دیگر نسبت به تصمیمات و اعمالی که دادگاه‌ها صادر می‌کنند، یکی از اصلی‌ترین و پر اهمیت‌ترین قواعدی که ارزش یک تصمیم قضایی را نشان می‌دهد، مسئله اعتبار امر مختوم می‌باشد. امر مختوم درصدد است تا هر موضوعی را که به اثبات رسیده یا نفی شده و به صورت قطعی تعیین گردیده است در دعوا یا موضوع یا مسئله بعدی لازم الاجرا اعلام کند. امر مختوم کیفری بر مدنی تأثیرگذار است و در خصوص ارتباط این دو نیز قاعده اعتبار حکم کیفری، تنها زمانی پذیرفته می‌شود که قلمرو آن محدود گردد. بنابراین دادرسی در حقوق کیفری به صورت نوعی و تصمیمی که در آن اتخاذ می‌شود، مطلق است به این معنی که نسبیت دادرسی مدنی را ندارد و با یک بار رسیدگی، دیگر نمی‌توان موضوع را هرچند با تغییر شخص، دوباره رسیدگی کرد. از آن جایی که کشف حقیقت و اقناع وجدانی قاضی در امر کیفری، طریقیت داشته و از سوی دیگر، دادگاه حقوقی تنها بر مبنای استماع دلایل طرفین و محدود به ادله احصاء شده اقدام به صدور رأی می‌نماید، رأی قطعی کیفری بر محکمه مدنی لازم‌الرعایه می‌باشد. در امر مختوم حقوقی و کیفری باید حدود و ثغوری وجود داشته باشد. برای تأمین این هدف به تصمیم قطعی دادگاه اعتبار ویژه‌ای داده شده است که به موجب آن هیچ مرجعی نمی‌تواند حکم را معلق کند یا با صدور تصمیم مخالف آن را از بین ببرد. لذا باید استفاده از امر مختوم کیفری و حقوقی تابع شرایطی منصوص باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Validity of Sealed Order in Civil and Criminal Cases

نویسندگان [English]

  • Amir Mohammadi 1
  • Mohammadmahdi Heydari 2
  • Soheyla Moradi GHaleh 3
1 Senior expert in private law, Islamic Azad University, Ilam Science and Research Unit, Ilam, Iran (corresponding author)
2 Master of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Khomein Branch, Khomein, Iran
3 Master of Jurisprudence and Criminal Law, Adib Mazandaran Non-Profit University, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

The validity of the sealed order is of fundamental importance in all legal and criminal lawsuits, so that when a lawsuit is raised in the court of law and leads to the issuance of a final verdict, it cannot be re-heard. In other words, in relation to the decisions and actions issued by the courts, one of the main and most important rules that shows the value of a judicial decision is the issue of the validity of the sealed order. The final decree seeks to declare any issue that has been proved or denied and determined definitively in the lawsuit or the next issue or issue as binding. The sealed criminal matter has an effect on the civil one, and regarding the relationship between the two, the rule of validity of the criminal sentence is accepted only when its scope is limited. Therefore, proceedings in criminal law are absolute in the form of a type and the decision taken in it, which means that it does not have the relativity of civil proceedings, and once the matter has been dealt with, the matter cannot be dealt with again, even if the person changes. Since the discovery of the truth and the persuasion of the judge's conscience in the criminal matter has its own method, and on the other hand, the legal court issues a decision only based on hearing the arguments of the parties and limited to the evidence, the definitive criminal decision is mandatory for the civil court. There must be limits and loopholes in the sealed legal and criminal matter. In order to achieve this goal, the final decision of the court has been given a special validity, according to which no authority can suspend the sentence or destroy it by issuing an opposite decision. Therefore, the use of sealed criminal and legal order should be subject to stipulated conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sealed Matter
  • Adjudicated Matter
  • Issuance of Judgment
  • Civil Lawsuits
  • Criminal Lawsuits