آسیب‌شناسی قانو‌ن به‌کار‌گیری سلاح در تبیین موارد مجاز تیراندازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 طلبه دروس خارج حوزه علمیه قم، دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم ‌شناسی، دانشگاه تهران، پردیس بین‌المللی ارس، ارس، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان، ایران

10.22034/lc.2022.150654

چکیده

یکی از تدابیرِ نیروهای ‌‌انتظامی در مقابله با تهدیدها، ناامنی‌ها و برقراری نظم و امنیت در جامعه، استفاده به‌هنگام و موثّر از سلاح است. قانون به‌کارگیری سلاح جهت صیانت از جانِ شهروندان و همچنین نظام‌مند نمودنِ رفتار مأموران در استفاده از سلاح، در تاریخ 1373/10/18 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. شتاب‌زدگی مقنن در تصویب قانون مذکور با وجود خلأهای قانونی و عدم تعیین تکلیف پاره‌ای از موارد مجازِ استفاده از سلاح، زمینه‌سازِ تعرّض به حقوق شهروندان و سردرگمی مأموران در مأموریت‌های مهمِ محوله، شده است. به هر نسبت که قانون به‌کارگیری سلاح،‌ جامعیت داشته و ابعاد مختلف مأموریت‌های محوله‌ مأموران را پوشش دهد و با شفافیت کامل در مورد مصادیقِ مجاز تیراندازی توسط ایشان تعیین تکلیف نماید به همان میزان مأموران در مأموریت‌های محوله‌ خود با آگاهی و قاطعیت عمل خواهند نمود، که این امر از یک‌ سو منجر به رعایت هرچه بهتر حقوق شهروندی در سطح جامعه و از سوی دیگر منجر به رهایی مأموران از پیچ و خم‌های قانون و محکومیت‌های کیفری و انضباطی بعد از تیراندازی می‌شود. در واقع، سؤالات اصلی این پژوهش بدین صورت است؛ خلأها و ابهام‌های قانون به‌کارگیری سلاح در موارد ضروری توسط مأموران مسلح کدام است؟ و در موارد سکوت و ابهام قانون مزبور تکلیف مأموران مسلح چیست؟ در این پژوهش با مطالعه‌ آراء قضایی و منابع کتابخانه‌ای با روش توصیفی- تحلیلی، پاسخ سؤالات مطروحه تبیین شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pathology of the Law on the Use of Weapons in Explaining Permitted Shooting Cases

نویسندگان [English]

  • Saman Ojaghloo Shahabi 1
  • Javad Naderi ooj Boghzi 2
  • Sayyed Reza Tabutabuy Far 3
1 PhD Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran (Corresponding Author)
2 Student outside Qom seminary, PhD student in Criminal Law and Criminology, University of Tehran, Aras International Campus, Aras, Iran
3 PhD student in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Semnan Branch, Semnan, Iran
چکیده [English]

One of the measures taken by law enforcement forces against threats, insecurities and the establishment of order and security in society is the timely and effective use of weapons. The law on the use of weapons to protect the lives of citizens and also to systematize the behavior of officers in the use of weapons, was approved by the Islamic Consultative Assembly on 1995. The legislature's haste in passing the law, despite legal loopholes and the failure to assign some of the permitted uses of weapons, has led to violations of citizens' rights and confusion of officials in important missions. The more comprehensive the law on the use of weapons, covering the various dimensions of the officers' assigned missions, and the fact that they are assigned with full transparency about the permitted shooting instances, the officers will act with the same awareness and determination in their assigned missions. This, on the one hand, leads to better observance of civil rights at the community level, and on the other hand, leads to the release of officers from the maze of law and criminal and disciplinary convictions after the shooting. In fact, the main questions of this research are as follows; What are the gaps and ambiguities of the law on the use of weapons by the armed forces in urgent cases? And in cases of silence and ambiguity of the law, what is the duty of the armed officers? In this research, by answering judicial opinions and library resources by descriptive-analytical method, the answers to the questions have been explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pathology
  • Use of Weapons
  • legal vacuum
  • Law Enforcement Officers
  • Ambiguity and Silence of Law