تحلیل ساختار حقوق کودک در ایران: بررسی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک بر مبنای پیمان نامه جهانی حقوق کودک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

مهم ترین نمود هر جامعه در رابطه با وضعیت کودکان همان جامعه است. زمانی که ساختار حقوقی یک جامعه، مبهم، ناشناخته، نامنسجم، حداقلی و یا جدا از بستر و زمینه­ های اجتماعی و فرهنگی همان جامعه در طول تاریخ باشد، بیانگر وضعیت نامناسب کودکان در آن جامعه است. در سطح کلان نیز، نمایانگر عدم تمرکز جامعه بر توسعه انسانی پایدار است و می ­تواند هشداری برای مدیران و سیاستگذاران آن جامعه در رابطه با پیشرفت و توسعه­ی جامعه باشد. پژوهش حاضر به دنبال مطالعه­ ی ساختارهای علمی و اجرائی حقوق کودک در ایران است؛ هدف پژوهشگر، شناسائی نقاط قوت، ضعف علمی و اجرائی در رابطه با حقوق کودک در ایران بوده است. سطح تحلیل پژوهش در سطح کلان و ساختاری است؛ به این شکل که همه­ ی برنامه ­ها، اقدامات و ساختارها در رابطه با حقوق کودک در ایران شناسائی و سپس با استفاده از روش مونوگرافی و تکنیک ­های تحلیل تطبیقی، ساختاری، تحلیل اسنادی، بیان مشاهدات و تجربیات مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته ­اند. نتایج نشان می­ دهند که تعارض و بی­ سازمانی در تعریف «کودک» و «کودکی» در ایران، عدم وجود نهاد ملی مشخصی برای تجویز و سیاستگذاری، سیستم انکار دستگاه ­های متولی برنامه ­های حمایت از کودکان، شکاف در بین تعاریف نهادهای مختلف از جمله نهاد دین، قانون و حقوق و همچنین عدم انطباق هر کدام از مواد حقوقی تعریف­ شده با فرهنگ عامه و حافظه تاریخی جامعه­ ی ایرانی، منجر به ایجاد موانعی در بهبود وضعیت حقوق کودکان در ایران شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Child Rights in Iran: Review of the National Body Convention of Rights of Child Based on the Universal Convention of the Rights of the Child

نویسنده [English]

  • Maryam SHa’ban
PhD in Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

 
The most important manifestation of any society is the situation of children in that society. When the legal structure of a society is ambiguous, unknown, incoherent, minimal or separate from the social and cultural context of that society throughout history, it indicates the unfavorable situation of children in that society. At the macro level, it indicates the lack of focus of society on sustainable human development and can be a warning to managers and policy makers of that society in relation to the progress and development of society. The present study seeks to study the scientific structures and implementation of children's rights in Iran; The aim of the researcher was to identify the scientific and executive strengths and weaknesses related to children's rights in Iran. The level of research analysis is macro and structural; In this way, all programs, measures and structures related to the rights of the child in Iran are identified and then examined and analyzed using the monograph method and techniques of comparative, structural analysis, documentary analysis, expression of observations and experiences. Taken. The results show that: Conflict and disorganization in the definition of "child" and "childhood" in Iran, Lack of a specific national body for prescribing and policy-making, Denial system of the bodies in charge of protection programs Children, The gap between the definitions of different institutions, including the institution of religion, law and law, and also The non-compliance of any of the defined legal materials with the popular culture and historical memory of the Iranian society, leads to obstacles in improving the legal status. Children in Iran.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Child Rights
  • Iranian Children
  • National Body of Convention on the Rights of the Child
  • Covenant on the Rights of the Child
  • Sociology of Law
منابع
فارسی
- استیرنس، پیتر، 1388، دوران کودکی در تاریخ جهان، ترجمه سارا ایمانیان، چاپ اول، تهران، نشر اختران.
- برنامه عمل جامع حقوق کودک و نوجوان در ایران در افق 1404، 1394، مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک در وزارت دادگستری.
- جمشیدیها، غلامرضا و شعبان، مریم، 1399، شرق­شناسی وارونه­ی حقوق کودک: با تأکید بر حقوق کودک ایرانی- اسلامی، مجله مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شماره 36.
- دورکیم، امیل، 1377، خودکشی، ترجمه نادر سالارزاده امیری، تهران، نشر دانشگاه علامه طباطبایی.
- شعبان، مریم، 1394، شیوه­نامه داخلی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک در وزارت دادگستری.
- شعبان، مریم، 1396، اجرای حقوق کودک در ایران: شناسائی اولویت­های حمایت از کودکان در استان مرکزی، دفتر امور بانوان و خانواده استانداری مرکزی، اراک، ایران. 
- شعبان، مریم، 1397، اجرای حقوق کودک در ایران: سنجش وضعیت کودکان در استان مرکزی، دفتر امور بانوان و خانواده استانداری مرکزی، اراک، ایران.
- شعبان، مریم، 1399، تحلیل جامعه­شناختی کودکی در ایران: ظهور و دگردیسی، رساله دکتری جامعه­شناسی، دانشکده علوم­اجتماعی، دانشگاه تهران.
- گزارش استانی سازمان ثبت احوال کشور، 1396، گزارش ثبت احوال استان مرکزی، اراک، ایران.
- گزارش­های دوره­ای کارگروه حمایتی و هماهنگی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک، 1394-1396.
- مظفریان، رایحه، 1395، حلقه: نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران، تهران، نشر روشنگران و مطالعات زنان.
لاتین
- Bhabha, Homi (1994). The Location of Cultuee. London: Routledge.
- Bhabha, Homi (1990). Nation and arration. London: Routledge.
- convenant on the minimum age for employment (1973).
- Convention‌ on the Rights of‌ the‌ Child, Adopted and opened for signature (1959)
- International convenant on civil and political rights and the optional protocol thereto (1966).
- International convenant on the climination of all forms of racial discrimination (1965).
- The American Convention On Human rights (1969).
- Sharon, detrick; Paul vlaarding erbroek (1999), Gobalization of child Law, Martinus Press.
وبسایت
- سامانه آماری کودکان در ایران با عنوان «گنج انسان» www.ganjensan.ir
قوانین
- قانون‏ اساسی‏ جمهوری اسلامی ایران